Eindelijk op adem!

Nieuw behandelcentrum voor chronische hyperventilatie getest

Permanent te veel lucht in- en uitademen kan angst- of dwangstoornissen negatief beïnvloeden. Longfunctieanalist Karin Lammering startte kortgeleden met ‘Longfunctiecentrum O2CO2’ in Den Haag. Met geavanceerde apparatuur brengt ze je adempatroon in kaart waarop ze oefeningen en begeleiding afstemt. Redacteur Geert Jan Dussel onderzoekt deze methode en doet verslag.

Augustus 2024

Ik krijg een e-mail die zo begint: ‘Ik heet Karin Lammering en ik denk dat we een belangrijke ontwikkeling op het spoor zijn. Na bijna 40 jaar gewerkt te hebben als hoofd Longfunctie van het Erasmus MC richtte ik kortgeleden het eerste private longfunctiecentrum van Nederland op. Hier doe ik, samen met enkele specialisten, alle geavanceerde longfunctietesten. We ontdekten dat veel van onze patiënten een heel typisch klachtenpatroon hebben waarvoor vaak geen goede verklaring gevonden kon worden. Bij al deze patiënten vinden we overmatig ademen oftewel chronische hyperventilatie. Het is bekend dat je van, vaak ongemerkt, te veel ademen ziek kunt worden.’ Omdat ik al langer vermoed dat ik zelf overmatig adem, maar het niet zeker weet, bel ik Karin en vraag hoe ze dat kan vaststellen. Ik krijg het aanbod om de behandeling zelf te ervaren. Zodoende rijd ik vanaf november maandelijks naar Den Haag.

November 2024

Karin heet mij welkom in een oud statig gebouw, waar meerdere bedrijven zijn gehuisvest. Ik zie een werktafel, computerschermen en een paar apparaten met flexibele slangen. Tijdens een kop koffie legt ze uit dat ze altijd start met een uitgebreid longfunctieonderzoek: “Ik meet je ademsnelheid en de diepte van je ademhaling. Met een ander apparaat meet ik of er eventueel vernauwingen in je luchtwegen zitten. En in een soort glazen telefooncel meet ik je totale longcapaciteit en de luchtweerstand, wat iets zegt over je allerkleinste luchtwegen. Zo weet ik of je longen in principe normaal werken. Als dat niet zo is stuur ik je door naar de huisarts.”

Zo gezegd zo gedaan. Via een soort duikersmondstuk moet ik bij de verschillende apparaten een tijdje zo normaal mogelijk ademen. Het voelt wat ongemakkelijk maar het is prima te doen. Karin analyseert de getallen en grafieken op het beeldscherm. Mijn longen functioneren normaal maar ik adem meer dan twee keer zoveel als nodig: hyperventilatie!

Karin: “Als je adempatroon te snel, te diep of beide is dan heb je een ontregelde ademhaling. Jij ademt vrij langzaam maar verplaatst heel veel lucht.” De volgende keer krijg ik daar speciale oefeningen voor.

December 2024

Als start van de ademtherapie vul ik vragenlijsten in om mijn klachten en activiteiten in beeld te brengen. Dat zal ik vaker doen zodat we kunnen zien of de behandeling helpt. Karin legt uit: “Als je overmatig ademt, blaas je te veel koolzuurgas uit, waardoor de hoeveelheid van dat gas in je bloed afneemt. Hierdoor kunnen allerlei klachten ontstaan zoals vermoeidheid, duizeligheid, spierpijn, angstgevoelens, concentratiestoornissen en slaapproblemen. Dat komt onder meer omdat de zuurstof dan moeilijker aan je cellen kan worden afgegeven. Je krijgt van mij ademoefeningen mee om, in rust, minder diep te ademen. Mensen die snel en oppervlakkig ademen geef ik andere oefeningen.”

De resultaten van mijn dagelijkse oefeningen noteer ik in het uitgebreide werkboek. Daarin staat ook dat je het beste door je neus kunt ademen en hoe je dat kunt leren. Ook krijg ik toegang tot een mobiele app waarop een groot aantal door een stem begeleide ademoefeningen staan. Er hoort een apparaatje bij dat met een borstband mijn hartslag, ademsnelheid en zelfs mijn slaappatroon kan meten.

Februari 2025

Dagelijks drie keer twintig minuten per dag: het lukte niet altijd om stevig te oefenen, maar ik kwam toch een heel eind. Ik ben benieuwd naar het effect. De metingen laten zien dat ik wat minder lucht in- en uitadem dan de vorige keer. Het begin is er! Dat motiveert mij om goed te blijven oefenen.

Karin komt met meer theorie: “Adem je in rust te veel, dan verandert dat de zuurgraad van je bloed. Je lichaam moet dan veel moeite doen om die weer op het goede niveau te krijgen. Dat doet het onder meer door extra vaak te plassen. Ik kan dit monitoren via een ingenieuze chip.” Karin prikt in mijn vinger en voert een druppel bloed aan een minicomputer. Even later staan er allerlei gegevens op het display, waaronder de zuurgraad, zuurstofgehalte, koolzuurgas en de hoeveelheid melkzuur.

Karin houdt al deze waardes nauwkeurig bij om te zien of de oefeningen mij helpen. Ik heb 90% zuurstof in mijn bloed. Ook dat wijst op hyperventilatie. Karin: “Het bloed komt uit je aderen en daar is de waarde normaal 60 tot 80%, omdat je de zuurstof deels hebt verbruikt bij je stofwisseling. Een hogere waarde wijst erop dat de afgifte van zuurstof moeilijker verloopt.”

Ze meldt nog een andere factor: “Sommige voedingsstoffen hebben een verzurend effect op je bloed, waardoor je weer extra gaat ademen. Probeer daarom wat meer niet-verzurend (basisch) voedsel* te eten, dat helpt je lichaam om de adem sneller te normaliseren.” Met een lijst al-dan-niet verzurende voedingsmiddelen en nieuw huiswerk rijd ik weer naar huis.

Maart 2025

Op weg naar Den Haag voel ik me redelijk relaxt. Al een tijdje heb ik minder last van lichte duizeligheid en wazig zien. En ik slaap duidelijk beter! Zou de therapie effect hebben? De ademoefeningen doe ik vrij consequent, die zijn heel prettig om te doen. Mijn eetpatroon heb ik slechts weinig veranderd. Gelukkig geeft Karin aan dat je dit niet te drastisch moet doen, en mogelijk hoeft het slechts tijdelijk. Mijn ademhaling blijkt een stuk minder diep geworden. Het is een sterke verbetering maar ik adem toch nog anderhalf keer zoveel als gemiddeld.

Karin heeft nog een pijl op haar boog: “Het normaliseren van je adem is een lastig proces en dat kost energie. Het is daarom van belang dat je genoeg rust neemt. Als je altijd in de ‘actiestand’ staat, dan is je lichaam vooral bezig om zich daarvan te herstellen. Hoeveel ontspanning heb jij op een dag?” Dat is een lastige vraag hoor. Ik voel me eigenlijk alleen tijdens en vlak na de ademoefeningen heel relaxt. Interessant… ik neem me voor om na intensieve (sport)inspanning echt rust te nemen en bij ontspanningsactiviteiten bewust minder diep te ademen.

April 2025

De verbetering van mijn adempatroon lijkt wat af te vlakken. Dat vind ik wat teleurstellend maar Karin zegt: “Het lichaam en de ademhaling moeten de tijd krijgen om zich opnieuw te reguleren. Vaak verbeter je na een tijdje weer. Een behandeling duurt daardoor sowieso een aantal maanden. Bovendien verandert ook je manier van ademhalen, daarom passen we de ademoefeningen telkens aan.”

Na het gebruikelijke invullen van de scorelijsten en het meten van de bloedwaardes hebben we het nog even over mijn sporten. Dat verdient extra aandacht omdat intensieve inspanning het herstelproces kan remmen. Karin zal me daarvoor de volgende keer speciale oefeningen aanraden. Ik ben benieuwd. U ook? In de volgende Vizier schrijf ik er verder over.

* Basisch voedsel (ook wel alkalisch voedsel genoemd) is voeding die na vertering de zuurgraad (pH) van het bloed en de weefsels in basische richting brengt. Aanhangers van het alkalische dieet geloven dat een overmaat aan zuurvormende voeding het lichaam uit balans brengt en kan bijdragen aan vermoeidheid, ontstekingen of ziektes. Wetenschappelijk bewijs hiervoor is beperkt, maar wél staat vast dat een voedingspatroon rijk aan groenten, fruit en onbewerkte voeding gezond is.

Dit artikel verscheen eerder in ons magazine Vizier (zomer 2025).